Kayseri’nin Tekstil Sanayisinde Dönüm Noktası: Üç Büyük Fabrikanın Hikâyesi

Kayseri’nin sanayi geçmişinde tekstil sektörü önemli bir yer tutuyor. Küçük ölçekli üretim girişimleriyle başlayan süreç, 1950’li yıllarda kurulan büyük mensucat fabrikalarıyla yeni bir boyuta ulaştı. Kentte tekstil üretiminin gelişmesi, hem yerel ekonomiye hem de Türkiye’nin sanayileşme sürecine katkı sağladı.

40. Yılında Kayseri OSB adlı kaynakta yer alan bilgilere göre, Kayseri’de tekstil sanayisinin gelişimi 1936 yılında Reşadiye köyünde kurulan küçük bir fabrikayla başladı.

İLK TEKSTİL FABRİKASI 1936’DA KURULDU

1936 yılında Hatipler olarak bilinen Küçükdeveci ailesi tarafından Reşadiye köyündeki kullanılmayan bir kilisede bir iğlik tekstil fabrikası kuruldu. Fabrikada gerçekleştirilen üretim, o dönemde ağırlıklı olarak Kayseri iç pazarına sunuluyordu.

Özellikle Hacılar ilçesinde el tezgâhlarında bez dokumacılığının yaygın olması, tekstil ürünlerine yönelik yerel talebi destekliyordu. Bu ilk girişim, kentte sanayi tipi tekstil üretiminin gelişmesi açısından önemli bir başlangıç oldu.

BİRLİK MENSUCAT İLE ÜRETİM KAPASİTESİ ARTTI

Kayseri tekstil sanayisinin gelişiminde ikinci önemli adım, 1953 yılında atıldı. Nuh Mehmet Küçükçalık, Nuh Mehmet Baldöktü, Ahmet Hasşerbetçi ve diğer girişimcilerin öncülüğünde Birlik Mensucat Fabrikası kuruldu.

5 bin 600 iğlik kapasiteyle faaliyete geçen fabrikada 156 dokuma tezgâhı bulunuyordu. Üretilen tekstil ürünleri yalnızca Kayseri pazarında değil, Türkiye’nin farklı bölgelerinde de alıcı buldu.

Birlik Mensucat’ın elde ettiği başarı, kentteki diğer iş insanlarını da sanayi yatırımlarına yöneltti. Böylece Kayseri’de tekstil sektörünün daha geniş ölçekte gelişmesinin önü açıldı.

ORTA ANADOLU MENSUCAT İHRACATA YÖNELDİ

Kayseri tekstil sanayisinin büyümesinde bir diğer önemli gelişme, 1957 yılında Orta Anadolu Mensucat Fabrikası’nın faaliyete geçmesi oldu.

Arif Molu’nun öncülüğünde Ahmet Haskınacı, Hilmi Haskınacı, Hacı Ahmet Silahtar, Ahmet Demirel, Mustafa Postaağası, Hacı Ahmet Postaağası, Ali Gürbüz, Mehmet Ali Bakkaloğlu ve Osman İmamoğlu’nun girişimleriyle kurulan fabrika, dönemin Başbakanı Adnan Menderes tarafından açıldı.

10 bin iğlik sistemle üretime başlayan fabrika, zamanla uluslararası pazarlara yöneldi. Üretimini yurt dışına taşıyan işletme, çeşitli Avrupa ülkelerine ihracat gerçekleştirdi.

DENİM KUMAŞIYLA ULUSLARARASI PAZARA AÇILDI

Orta Anadolu Mensucat Fabrikası, ilerleyen yıllarda Türkiye’de kot pantolon üretiminde kullanılan denim kumaşının üretimine de başladı. “Ordenim” adıyla pazarlanan kumaş, başta Amerika olmak üzere Batı ülkelerine ihraç edildi.

Bu gelişme, Kayseri tekstil sanayisinin yalnızca iç pazara yönelik üretim yapan bir sektör olmaktan çıkarak uluslararası pazarlarda da yer edinmesine katkı sağladı.

KAYSERİ’NİN SANAYİLEŞME SÜRECİNDE ÖNEMLİ BİR MİRAS

1936’da küçük ölçekli bir üretim girişimiyle başlayan Kayseri tekstil sanayisi, 1950’li yıllarda kurulan büyük fabrikalarla önemli bir gelişim gösterdi. Birlik Mensucat ve Orta Anadolu Mensucat gibi yatırımlar, kentte sanayi kültürünün oluşmasına ve üretim kapasitesinin artmasına katkıda bulundu.

Kayseri’nin tekstil geçmişi, girişimciliğin, üretimin ve ihracat hedefinin kent ekonomisinin gelişimindeki rolünü ortaya koyan önemli örnekler arasında yer alıyor.

Kaynak: 40. Yılında Kayseri OSB